Cześć! 👋
Ta aplikacja przeprowadzi Cię przez wszystko, co musisz wiedzieć o całkowitym wewnętrznym odbiciu (CWO), żebyś poradziła sobie na poprawie. Postęp zapisuje się automatycznie w przeglądarce.
Twoje moduły
📖 Co musisz wiedzieć
Definicja
Całkowite wewnętrzne odbicie (CWO) to zjawisko, w którym fala (np. światło) w całości odbija się od granicy dwóch ośrodków — nie ma promienia załamanego, cała energia wraca do ośrodka pierwszego.
Kiedy zachodzi CWO?
Muszą być spełnione dwa warunki naraz:
- Fala przechodzi z ośrodka, w którym rozchodzi się wolniej, do ośrodka, w którym rozchodzi się szybciej.
(Dla światła: np. z wody do powietrza. Dla dźwięku: z powietrza do wody — odwrotnie!) - Kąt padania jest równy lub większy od tzw. kąta granicznego αgr.
Kąt graniczny αgr
Kąt graniczny to kąt padania, dla którego kąt załamania wynosi 90° (promień ślizga się po granicy). Z prawa Snelliusa:
sin(αgr) = v₁ / v₂ lub sin(αgr) = n₂ / n₁
gdzie ośrodek 1 jest wolniejszy (n₁ większe), a ośrodek 2 — szybszy (n₂ mniejsze).
Tabela kątów granicznych
| Granica ośrodków | Kąt graniczny |
|---|---|
| Woda — powietrze | 49° |
| Szkło — powietrze | 42° |
| Szkło — woda | ~62° |
| Diament — powietrze | 24° |
| Lód — powietrze | ~50° |
| Cukier — powietrze | ~40° |
| Diament — woda | ~33° |
To najważniejsze (3 punkty z podręcznika)
- Gdy światło przechodzi z ośrodka do ośrodka, w którym rozchodzi się szybciej, i zwiększamy kąt padania — coraz większa część światła odbija się, a coraz mniejsza załamuje.
- Gdy kąt załamania zbliża się do 90°, mamy do czynienia z kątem granicznym. Przy kącie padania większym od granicznego — załamania w ogóle nie ma, zachodzi całkowite wewnętrzne odbicie.
- Zjawisko CWO wykorzystujemy w praktyce w światłowodach, lornetkach (pryzmaty), brylantach i wielu innych miejscach.
Zastosowania
- Światłowody — rdzeń (wolniejszy) otoczony płaszczem (szybszy); światło wpuszczone pod dobrym kątem odbija się w całości i biegnie kilometrami. 95% telekomunikacji to światłowody.
- Brylanty i cyrkonia — mały kąt graniczny (24° dla diamentu) sprawia, że światło wielokrotnie odbija się wewnątrz kamienia i "wybucha" w specjalnych kierunkach, dlatego brylanty się mienią.
- Lornetki — zamiast luster używa się pryzmatów, w których światło ulega CWO (jest jaśniej i lżej).
- CWO dźwięku — nad wodą jeziora słychać dźwięk z drugiego brzegu, bo dźwięk odbija się całkowicie od granicy woda–powietrze (z powietrza, gdy idzie pod dużym kątem).
🃏 Fiszki
Kliknij kartę, żeby zobaczyć odpowiedź. Jeśli umiesz — kliknij Umiem. Jeśli nie jesteś pewna — Powtórz później i karta wróci na koniec kolejki. Cel: wszystkie 12 jako "Umiem".
✅ Quiz wielokrotnego wyboru
15 pytań, od łatwych do trudniejszych. Złe odpowiedzi wracają na koniec — cel to 15/15 zaliczonych.
🧪 Symulacja
Przesuwaj suwakiem kąt padania i obserwuj, co się dzieje z promieniem światła. Zaliczysz moduł, gdy znajdziesz kąt graniczny dla 3 par ośrodków (woda, szkło, diament).
🧮 Obliczenia
Korzystaj ze wzoru sin(α_gr) = v₁ / v₂ lub sin(α_gr) = n₂ / n₁. Odpowiedź wpisz z dokładnością ~0,5°. Po 3 błędnych próbach pokażę rozwiązanie.
📚 Zadania z podręcznika (str. 138)
Cztery zadania ze skanu IMG_0650. Spróbuj sama, a potem kliknij Pokaż rozwiązanie, by porównać. Oznacz "Rozumiem ✓", kiedy wszystko jest jasne.